Menu TR

S360Mag

30 May

Çevresel Adaletsizlik: Güneydoğu Asya Batı’nın yolladığı atık dağlarına tepki gösteriyor

Geçtiğimiz yıldan beri Filipinler, Endonezya ve Vietnam gibi Güneydoğu Asya ülkelerinin kıyılarında, batı ülkelerinden gelen atık yığınları birikiyor. Diğer yandan, Avrupa ve ABD’den yığınlarla ithal edilen toksik plastikler Malezya’yı zehirliyor. Ancak Güneydoğu Asya ülkeleri, bu çöp yığınlarını geldikleri yerlere geri göndereceğine söz vererek bu durumun artık değişmesini talep ediyor.

Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, Kanada hükümetinin 2013 ve 2014'te Filipinler'e ihraç ettiği 1500 ton atık içeren 69 konteyneri geri almaması halinde Kanada'yla diplomatik bağlarını koparacağını söyledi. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Salvador Panelo ise “Filipinler yabancı bir ulus tarafından çöp kovası olarak kullanılamaz.” dedi. Bu sözler, bölgede Tayland, Malezya ve Vietnam gibi ülkelerin bu duruma karşı olan tepkisini özetler nitelikte.

23 Nisan’da Malezya’da gerçekleşen bir soruşturma, İngiltere, Avustralya, ABD ve Almanya’nın atıklarını yasa dışı yollarla Malezya’ya döktüğünü ortaya koydu. Malezya Çevre Bakanı Yeo Bee Bin bu durumun kabul edilemez olduğunu ve bir an önce atıkları geldikleri ülkeye geri yollayacaklarını söyledi. Yeo sözünün arkasında durarak İspanya’dan Malezya kıyılarına atılan beş çöp konteynerini ve İngiltere, ABD, Avustralya, Japonya, Fransa ve Kanada’dan yasa dışı yollarla ithal edilen 3000 ton plastik atığı derhal iade edeceğini açıkladı.

Pek çok insan bu uygulamaların artık gelişmiş ülkelerin kendi atık problemlerini gelişmekte olan ülkelerin omzuna yüklemek yerine, sorumluluğu almalarını sağlayacak tek yol olduğunu düşünüyor. Dünyadaki plastik atıkların yalnızca %9’u geri dönüştürülüyor, geri kalanı ya Güneydoğu Asya’daki çöplüklerde çürümeye bırakılıyor ya da yakılarak etrafa zehirli gazlar yayıyor.

Penang Tüketiciler Derneği araştırma görevlisi Mageswari Sangaralingam “Malezya hükümeti tüm dünyaya topraklarımızın çöplüğe dönüşmemesi için sınırlarımızı korumakta ne kadar ciddi olduğumuzu gösterdi” dedi. Malezya’ya gelen plastik atıkların önemli bir kısmının “pis, karışık ve düşük dereceli” olduğunu yani işlenemez durumda olan zehirli dökümler olduğunu söyledi.

Güneydoğu Asya için problem 2018’de Çin’in çevresel sonuçları yüzünden dünyanın geri kalanından plastik atık alımını ve geri dönüşümünü durdurmasıyla başladı. 2016’da dünyadaki plastik, metal ve metal atıklarının neredeyse yarısının Çin’e ihraç edildiğini ve sadece Birleşik Krallık’tan gelen atıkların 10.000 olimpik havuzu dolduracak miktarda olduğunu düşünürsek bu karar başka sorunları beraberinde getirmiş oldu. Atık yasağı sonrası hem konum olarak yakın olduğu hem de yasal düzenlemeleri çok daha gevşek olduğu için Güneydoğu Asya’daki ülkeler, Çin’in yerini dolduracak iyi bir alternatif haline geldi.

Malezya Çin’den yönlendirilen atıkları karşılayan ülke oldu. Greenpeace’in verilerine göre Malezya’da 2016 yılında 168.500 ton olan plastik atık ithalatı 2018 yılının ilk yarısında 456.000 tona yükseldi. Bu durumun çevresel ve sosyal maliyeti ise çok daha yüksek.

Basel Anlaşması, gelişmekte olan ülkelere rızası olmadan geri dönüştürülemez ve zehirli plastik atıkların ithal edilmesini durdurmak amacıyla değiştirildi. Ancak, anlaşma 2020’de uygulanmaya başlayacak ve Güneydoğu Asya’daki tüm ülkeleri kapsamıyor.

Güneydoğu Asya’daki hükümetler ne kadar sorunu çözmek için adım atmış olsalar da atıklar ülkelerine gelmeye devam ediyor. Örneğin, Endonezya’da son beş ayda toplamda 60 yabancı tehlikeli atık Riau Adası’na atıldı. Avustralya’nın bir belediyesine ait atıklar ise Filipinler gümrüğünü atlatmak için yakıt olarak etiketlenmiş durumda bulundu.

SHARE: