Menu TR

S360Mag

2 April

Toksik plastikleri yiyen bakteri keşfedildi

Bu haberi 4 dakikada okuyabilirsiniz.

Bilim insanları tarafından keşfedilen bir tür bakteri, plastiği parçalamakla kalmıyor aynı zamanda onu kendisi için bir yiyecek olarak kullanarak parçalama sürecini daha da güçlendiriyor.

Spor ayakkabı, bebek bezi, mutfak süngeri, yalıtım köpüğü gibi ürünlerde kullanılan plastik her yıl milyonlarca ton üretiliyor. Geri dönüşümü zor olarak nitelendirilen bu plastik içerikli ürünler kullanım sonrasında geri dönüştürülmeyip atılmak üzere katı atık sahalarına yollanıyor.

Plastiklerin atıldığı bir atık sahasında keşfedilen bakteri ilk olarak plastikte bulunan poliüretan maddesine saldırıyor. Plastikler parçalandıklarında ortama çoğu bakteriyi öldüren toksik ve kanserojen kimyasallar salıyor fakat yeni keşfedilen bakteri bu ortamda hayatta kalabiliyor. Bilim insanları yeni keşfedilen bakterinin bazı önemli özelliklerini tanımlamayı başarsalar da bu bakterinin plastik atığı problemini çözmede kullanılması için daha atılması gereken birçok adım bulunuyor.

Almanya’da bulunun Helmholtz Centre for Environmental Research (UFZ) araştırmacılarından biri olan Hermann Heipieper ‘’Bu bulgular geri dönüşümü zor olan poliüretan içerikli plastiklerin geri dönüştürülebilmesi için önemli bir adım teşkil ediyor. Keşfedilen bakteri önümüzdeki 10 yıl içinde plastik atığını geri dönüştürmek için büyük ölçekli olarak kullanılmaya başlanabilir.’’

1950’lerden beri 8 milyar tondan fazla plastik üretimi yapıldı ve bu plastiklerin birçoğu okyanus ve kıtaları kirletirken bir kısmı da katı atık sahalarına atıldı. Yapılan araştırmalar üretilen plastik miktarının 1 milyar filin ağırlığına eşit olduğunu ve bu atıkların yüzlerce ve hatta binlerce yıl boyunca yeryüzünde kalacaklarını gösteriyor. Bu açıdan bakıldığında yakın gelecekte yapılacak plastik üretimleri de hesaba katılarak plastik atık probleminin en az iklim krizi kadar önemli bir çevre problemi olarak karşımıza çıkacağını söylemek mümkün.

Yeni keşfedilen bakteriyle ilgili makale “Frontiers in Microbiology” adlı dergide yayınlandı ve keşfedilen bakterinin Pseudomonas bacteria’ların yeni bir türü olduğu gözlemlendi. Daha önce yapılan araştırmalardaki bulgulara göre bu bakterilerin yüksek sıcaklık ve asidik ortam gibi zorlu koşullarda da hayatta kalabildikleri biliniyordu. UFZ araştırmacılarından biri olan Heipieper ‘’Keşfedilen bakteriye poliüretanın ana kimyasal maddeleri yedirildi ve bakterinin bu maddeleri karbon, nitrojen ve enerji kaynağı olarak kullandığı gözlemlendi.’’ diye ekliyor.

Daha önceleri bir tür mantar da poliüretanı parçalamak için kullanılmıştı fakat bakterilerin endüstriyel anlamda kullanılmak için çok daha kullanışlı olacağı belirtiliyor. Heipieper’e göre araştırmada bir sonraki adım bakteride poliüretanı parçalayan enzimlerdeki genetik kodları tanımlamak olacak.

University of Portsmouth’da Centre for Enzyme Innovation Direktörü Profesör John McGeehan daha öncesinde içinde bulunduğu ekibin 2018 yılında kaza ile yaptıkları bir keşifte plastik şişeleri parçalayan bir mutant enzim yarattıklarını ve bu keşfin bir ilk olduğunu söyleyerek yeni yapılan çalışmayı takdir ettiğini belirtti. ‘’Bu yeni keşif bize yeni biyokatalistler bulmak için doğaya dönüp bakmanın önemini gösteriyor. Bu anlamda doğada var olan süreçleri anlamak bizlere plastik atık sorunu için ihtiyacımız olan yenilikçi çözümleri sunabilir.’’

Yeni bulgular her ne kadar plastik atık problemini çözmek adına önemli bir adım teşkil etse de, Heipieper’e göre asıl çözüm doğaya bırakılan ve kirliliğe sebep olan plastik tüketimimizin önüne geçmek.

SHARE: