Menu TR

S360Mag

12 April

Kapitalist dünyada anti-kapitalist yaşam

Perakende sektöründe birçok ülkede ücretsiz poşet uygulaması kaldırılmış olsa da dünyadaki plastik tüketimine sürdürülebilir ve anlamlı bir katkının verilebildiğini söylemek zor. Türkiye'deki yeni plastik poşet yasasına verilen tepkilere baktığımızda, ücretsiz olan bir metaya artık para ödemeye verilen bu tepkinin bir ayağında kapitalist olmayan bir ilişkinin ortadan kaldırılmasının payı olduğunu söylemek mümkün.

Amerikalı aktivist Rebecca Solnit’in, Hope in the Dark (Karanlıkta Umut) adlı kitabında belirttiği gibi: “Gündelik hayatımızı nasıl yaşadığımız – aile yaşantımız, arkadaşlık ilişkilerimiz ve çeşitli sosyal, manevi ve politik organizasyonlarda yer alma biçimlerimiz – özünde kapitalist olmayan hatta anti-kapitalist, ücret talep etmeyen ve sevgiye dayalı şeylerle dolu.”

İnternet bu tip kapitalist olmayan faaliyetleri ve ilişkilenmeleri daha da görünür hale getirdi. Kendi sebzelerini üretenlerden, araba satın almayı reddederek paylaşımlı araç kullananlara, gönüllü aktivitelere katılanlardan, ihtiyaç fazlası eşyaları ücretsiz olarak ihtiyacı olan kişilerle buluşturulanlara, birçok insan kar güdüsü olmadan düşünmeyi sessizce sürdürerek binlerce inisiyatif ve organizasyon kuruyorlar.

The Guardian, okurlarından, “kapitalist olmayan yaşam” konusundaki düşüncelerini ve gündelik hayattaki uygulamalarını sorarak yanıtları 24 başlık altında derledi. Biz de öne çıktığını düşündüğümüz alternatif yolları sizinle paylaşıyoruz:

1. Mümkün olduğunca “Serbest-dönüşüm (Freecycle)” yapın
Bir eşyamızı artık istemediğimizde veya ona ihtiyaç duymadığımızda internetteki platformlar üzerinden ihtiyacı olanlarla bağlantı kurarak kullanıma geri kazandırabiliriz. 2009'a kadar bu alandaki en büyük oyuncu 2003'te Arizona'da kurulan Freecycle ağıydı. Daha sonra dünyada ve ülkemizde bu tip pek çok platform ortaya çıktı.

2. Geleneksel “Serbest-dönüşümü” deneyin
Berlin’de “Sperrmüll” adı verilen bir kavram var; istemediğiniz kitap, mobilya, kıyafet hatta yiyecek gibi şeyleri sokağa bırakıyorsunuz ve ihtiyacı olanlar alıyor.

3. Kendi kıyafetlerinizi yapın
Mümkün olduğunca küçük ve bağımsız üreticilerden organik iplikler alarak, ihtiyacınız kadar üretim yapabilirisiniz. Böyle bir üretim biçiminde ne çocuk işçiliği ne de toksik kimyasallarla ilgili endişelenmenize gerek var. Buna alternatif ise, her zaman daha az kıyafetle yaşayabileceğimizi unutmamak!

4. Deterjan ve şampuan almayı bırakabiliriz
Bu alternatif, hazırlık bakımından zaman gerektirdiği için uygulaması çok kolay olmasa da çoğu okuyucu artık ne deterjan ne şampuan ne de saç kremi kullandığını belirtiyor. Sabun cevizi sıvısı, sirke ve güzel koku vermesi için uçucu esansiyel yağ kullanarak birçok karışımı elde etmek mümkün. Merak edenler için sabun cevizi, Sapindus Mukorrossi ağacından gelir ve lychee ailesinin bir parçasıdır. Sabun cevizi sıvısını internet üzerinden satın almak mümkün.

5. Spor salonlarını terk edin
Her ay belirli bir para vererek aşırı yüksek sesli müzikte, sıcak ve ter kokan bir havayı soluyarak ve de devamlı gösteriş peşinde koşan insanları izleyerek spor yapmak oldukça stresli. Bunun yerine huzurlu bir ortamda, bir parkta koşu yapmak ve doğanın tadını çıkarmak çok daha sağlıklı! Böyle bir ortamda spor yaparken, spor salonlarında olduğu gibi aynalar ile bedenlerimizle devamlı karşı karşıya gelerek vücudumuza dair “iyi” “kötü” gibi değerlendirmeler ile karşılaşmak zorunda değiliz. 

6. Facebook, Twitter ve Instagram hesaplarınız kapatın
Herhangi bir sosyal medya hesabına sahip olmamak mümkün mü? Influencer olarak adlandırılan ve kendi moda tarzlarını, favori mekanlarını ya da gözde eşyalarını sosyal medya üzerinden takipçilerine duyuran ve de dayatan sosyal medya otoritelerinden kaçınmanın iyi yolu bu gibi gözüküyor. Daha az reklama maruz kalmayı kim istemez?

7. Sosyal girişim ya da topluluk yararına çalışan bir şirket bulun
Bugün kar amacı güderken sosyal ve çevresel sorunlara çözüm üreten şirketler gittikçe yaygınlaşıyor. Daha anlamlı bir işte çalışma tatmini yaşamak için B Corp’ları tanıyın ve değer yaratmak için çalışın.

8. Yüksek oranda kimyasal içeren temizlik ürünleri satın almayı bırakın
Ev temizlik ürünlerinin çoğunu beyaz sirke, su ve sodyum bikarbonat karışımı ile yapmak mümkün.

9. Atılan yiyecekleri paylaşın
Atılmaya hazır ürünleri temin ederek ihtiyacı olanlarla paylaşmak aradığımız anlam yolculuğunda bize yardımcı olabilir. Türkiye’de atık ürün olma noktasına gelmiş gıdaları değerlendiren Fazla Gıda, gıda israfını önlemek için çalışmalar yürütüyor.

10. FAIRphone'u deneyin
Akıllı telefonların üretiminde çoğu zaman işçi hakları ihlal ediliyor, üretimde toksik materyaller kullanılıyor. Hollandalı Fairphone markası Android işletim sistemini kullanıyor ve çok daha etik bir üretim sürecine sahip. Ayrıca telefonun modüler olması, her bir parçanın tamir edilebilir, programların güncellenebilir ve kolay eklenip çıkarılabilmesi için kullanıcı dostu olması markayı diğer tüm akıllı telefonlardan ayırmaya yetiyor. Ayrıca şirket, iş dünyasının gücünü amaç ile birleştiren bir B Corp!

SHARE: