Menu EN

S360MAG

19 October

Ozon tabakası için 30 yıllık iş birliği

1987 yılında birçok ülke bir araya gelerek, ozon tabakasını korumak amacıyla Montreal Protokolü’nü imzalamıştı. Anlaşmanın 30. yıl dönümü olan 16 Eylül 2017 Uluslararası Ozon Tabakasını Koruma Günü, alınan önlemlerin işe yaradığının bir kez daha görülmesiyle daha anlamlı hale geldi.

Anlaşma sayesinde, 1990-2010 yılları arasında 135 milyar tondan daha fazla karbon dioksite eşdeğer salımın önüne geçildi. Bununla birlikte 2030’a kadar her yıl iki milyona yakın cilt kanseri vakasının da önüne geçildiği tahmin ediliyor. Tarım, balıkçılık ve üretim malzemelerine karşı oluşabilecek hasarın önlenmesiyle sağlık ve ekonomi açısından sağlanan toplam küresel faydaların 2,2 trilyon ABD dolarına ulaşacağı düşünülüyor. Anlaşma sayesinde ozon tabakasının incelmesine sebep olan maddelerin kullanımı tüm dünyada sonlandırılmıştı ve bir anlaşmaya varılmasa ve ozon tabakasına zarar veren salımlara aynı şekilde devam edilse, Antarktik üzerinde ozon tabakasının deliğinin 2013 yılı itibariyle %40 daha büyük olması bekleniyordu.



1974'te bilim insanları ozon tabakasının giderek inceldiğini keşfetti. Bunun ardından sorunun insan faaliyetlerinden kaynaklandığını tespit ettiler. Ozon tabakasının incelmesinin ardındaki temel neden eskiden kullanılan aerosol kaplar, alev yavaşlatıcılar ve buzdolaplarında yaygın bir şekilde kullanılan kloroflorokarbonlar (CFCs) salımları olarak belirlendi. Bu nedenle, 1987 yılında 197 ülke bir araya gelerek CFC’ların ve ozon tabakasının incelmesine sebep olan diğer kimyasalların kullanımını durdurmak amacıyla Montreal Protokolü’nü (Montreal Protocol on Substances that Deplete the Ozone Layer) imzaladı.

2016 yılında bilim insanları, ozon tabakasındaki incelmenin oldukça azaldığını ve anlaşmanın işe yaradığını gördüler. Bir grup bilim insanı, uydular, zemin tabanlı aletler ve hava balonlarından alınan ölçümlerin bir kombinasyonunu kullanarak, 2000 yılından itibaren ozondaki deliğin 4 milyon kilometrekare küçüldüğünü tespit ettiler. Bu, Hindistan’ın yüz ölçümünden daha büyük bir alana karşılık geliyor.

Montreal Protokolü, dünyanın şimdiye kadar 2°C sıcaklık artışının altında kalmasını sağlayarak, dünyanın geleceğine belki de en büyük katkıyı sağlamış olabilir. Bu aynı zamanda, geçen sene Paris Anlaşması’nda da belirlenen hedefti. Ayrıca, tahminlere göre ozon tabakasındaki deliğin bu yüzyılın ortalarına doğru tamamen kapanacak. Uluslararası düzeyde iş birliğiyle bu denli büyük bir başarıya imza atılması, iklim değişikliğine karşı ihtiyaç duyulan iş birlikleri konusunda da umut verici olarak yorumlanabilir.

PAYLAŞ: