Menu

WE TALK

18 May

Türkiye'nin iklim performansı

İklim bilimi ve politikaları ile enerji politikaları üzerine yayın yapan Carbon Brief, önemli ölçüde karbon salımı yapan ülkeleri incelediği yazı dizisinde bu kez Türkiye’ye yer verdi. İncelemede, Türkiye’nin artan karbon salımı ve bunu durdurmaya yönelik çabalar ele alınıyor.

İncelemeye göre, Türkiye’nin son yıllarda büyüyen ekonomisiyle birlikte enerji talebi de hızla artıyor. Artan enerji ihtiyacının çoğunluğunun fosil yakıtlardan karşılanması (özellikle elektrik üretiminde yoğun olarak kullanılan kömür), karbon salımını önemli ölçüde arttırıyor. Bu nedenle, en yüksek sera gazı salımı yapan ülkeler arasında 20. sırada yer alan Türkiye’nin iklim performansı kötüleşmeye devam ediyor. 2015 itibariyle, sorumlu olduğu 415 milyon ton CO2 salımının, küresel salımların yaklaşık %0,83'üne denk geldiği belirtiliyor. 1990 yılından bu yana %156 artan ve hızla artmaya devam eden enerji tüketimi kısa sürede kişi başına 7,7 ton CO2 olan Avrupa ortalamasını geçeceğine işaret ediyor.

İncelemede ayrıca, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamındaki statüsünden doğan tartışmalı özel durumuna yer veriliyor. Türkiye, hem karbon emisyonu nispeten düşük olan ve orta gelirli ülkeler arasında yer alırken hem de gelişmiş ülkelerin bulunduğu OECD grubunun da bir parçası. Türkiye 2001 yılında kendisinden daha gelişmiş ülkelerin bulunduğu ve diğer ülkelere finansal destekte bulunması beklenen EK-2 kategorisinden ayrıldı. Bununla beraber Türkiye’nin tüm düşük karbonlu kalkınma fonlarına erişimden yararlanma isteği sürüyor. Türkiye, Paris Anlaşması’nı imzalamış ancak onaylamamış olmasının ardındaki sebebi Yeşil İklim Fonu’ndan (Green Climate Fund) yararlanamaması olarak gösteriyor.

İncelemede, Türkiye’nin iklim performansına yönelik öne çıkan diğer noktalar şu şekilde:

• Türkiye, Paris Anlaşması öncesinde, 2030 yılına kadar salımlarını %21'e varan oranlarda azaltacağı yönünde UNFCCC'ye bir iklim taahhüdü sundu. Ancak, Climate Action Tracker (CAT) Türkiye’nin iklim taahhüdünü “kritik derecede yetersiz” buluyor. Değerlendirmeye göre, tüm ülkeler benzer şekilde hareket ederlerse küresel ortalama sıcaklık artışı 4°C’yi aşabilir.
• Yeni bir rapor, Türkiye'nin AB iklim finansmanı kapsamında en büyük alıcısı olduğunu ortaya koyuyor. 2013 ile 2016 yılları arasında alınan yaklaşık 667 milyon Euro, daha az gelişmiş ülkelerin aldığı desteğin üzerinde olduğu görünüyor.
• Türkiye, 2019 yılına kadar enerji üretimi için yerli kömür kullanımını neredeyse iki katına çıkarmayı hedefliyor.
• Türkiye, özellikle rüzgâr ve jeotermal gibi yenilenebilir enerji kaynağı potansiyeli, Türkiye'nin güneş ve rüzgârdan kömüre kıyasla daha ucuz elektrik üretebileceğini gösteriyor.

SHARE: