Menu

9 February

İş yaşam dengesi için İkigai felsefesi

Bu yazımızda iş yaşam dengesine dair farklı araştırmaların sonuçlarını, çalışma koşullarının ağır olmasına rağmen yaşam süresinin oldukça uzun olduğu Japonya menşeili felsefik yaklaşım olan İkagi ile birleştiren bir derlemleyle ele aldık. Çünkü ikagi felsefesinin ve sorgulamalarının, sertifikalı bir B Corp olan S360 ve değer yaratmayı, iyi bir amaç için çalışmayı odağına alan tüm şirketler için anlamlı olduğuna inanıyoruz.

Kötü çalışma koşulları konusundaki ünüyle tanınan Japonya’nın Tokyo gibi büyük şehirlerinde çalışanlar, klasik bir iş gününe çok kalabalık trenlerde başladıkları görüntülerle biliniyorlar. İşe yolculuğun çileli olmasının yanı sıra çalışma kültüründe de stres yaşatan uygulamalar ve uzun çalışma saatleri ön plana çıkıyor. Beyaz yakalı insanlarla dolu gece yarısı trenleri ülkede fazla mesailerin ne kadar yaygın olduğunun bir göstergesi. Tüm bu tempoya rağmen Japonya, kadınlarda 87, erkeklerde 81 yıl ile dünyada yaşam süresinin en uzun olduğu ülkelerden bir tanesi.

Peki Japonların uzun yaşam sürelerinin ve tüm olumsuz koşullara rağmen yüksek iş verimliliğinin ardında bir Japon felsefesi olan ve “var olma nedeni” olarak tanımlanan İkigai yatıyor olabilir mi?

Bir ven şemasında üst üste geçen dört unsurun kesişim noktası ikigai olarak ifade ediliyor: Sevdiğiniz şeyler, iyi olduğunuz konular, dünyanın neye ihtiyacı olduğu ve ne için para kazandığınız. Bu unsurların ağırlığı kişiye göre değişiklik gösterebilir, örneğin ne kadar para kazandığınız sizin ikigainizde daha küçük bir alana sahip olabilir. Central Research Services tarafından 2010 yılında yürütülen bir araştırmaya göre, Japonya’da 2,000 kişinin sadece %31’i yaşam amacını işi ile bağdaştırıyor, bazı insanların hayat amaçları işleri olurken, bazılarınınki sadece bununla sınırlı kalmıyor.




  Kişinin sevdiği ve yeteneklerine uygun olan işi yapması ve iyi halinin devamlılığı için para kazanmak istemesi, dünyanın neye ihtiyacı olduğunu sorgulaması, var olma amacını oluşturan bir bütünün parçaları olarak ifade ediliyor. Örneğin, günümüzde yeni nesil ve yetenekler, dünyanın iyi halinin devamlılığı için, çalıştıkları şirketin bir amaca hizmet etmesi gerektiğini düşünüyor, etki yaratmayı önemseyen şirketlerde çalışmayı daha çok tercih ediyorlar.

Uzun ve yorucu çalışma saatlerine rağmen Japonya’da çalışan verimliliğinin yüksek olması ise Japon kültüründe bilgiyi aktarmanın toplumsal bir görev olarak benimsenmesi ile açıklanıyor. Yazar Dan Buettner, Japonya’da yaşlılığın kutlu bir şey olarak görüldüğünü, yaşlı bireylerin bilgilerini genç kuşaklara aktarmalarını topluma hizmet olarak gördüklerini belirtiyor. Bu aynı zamanda bireylere, kendi hayatlarının dışında bir yaşam amacı da veriyor. Üst düzey yönetici yerleştirmeleri yapan şirket Probity Global Search CEO’su Yuko Takato, şirket kurmak isteyip belirsizliklerden ürküyorsanız, benzer bir şeyi yapan birinin bunu nasıl yaptığına bakın, planlarınızın uygulamasını görmek bunu yapabileceğinize dair güven verecektir, diyor. Japon kültüründeki bu örnek almaya yönelik iş birlikçi yaklaşım iş verimliliğini sağlarken, bireylere toplum tarafından desteklenme duygusu aracılığıyla güven de veriyor.

İkigai felsefesinin yanı sıra, çalışanların iş yaşamındaki verimliliği ile ilgili bir diğer araştırma ise ülkelerin karnesini çıkarıyor. Araştırma sonuçlarına göre, Norveç çallışan verimliliği konusunda ikinci, ABD altıncı, kahve molaları ile ünlü İsveç onuncu, uzun öğle aralarıyla bilinen Fransa onbeşinci, Japonya onsekizinci ve Güney Kore yirmiikinci sırada yer alırken, en üretken ülke olarak birinciliği Lüksemburg elinde tutuyor.



  Malmo’dan Stockholm’a, İsveç’teki birçok şirket, çalışanlarına gün içerisinde işi bırakıp sohbet etmelerini öneriyor. 2017 çalışan verimliliği sıralamasında onuncu sırada yer alan İsveç, “zorunlu” kahve molaları ile boş zaman geçirmenin iş rutini içerisinde e-posta yollamak kadar önemli olduğunu vurgulayıp bu anlayışı günlük iş yaşamına entegre ediyor. Diğer taraftan, University of Surrey tarafından yapılan bir çalışma, iş saatleri dışında e-posta yanıtlamak zorunda kalan çalışanların kendilerini köleleşmiş hissetiklerini ortaya çıkarıyor. Araştırmada yöneticiler insanın iyi hali için bu durumun önüne geçmeye davet ediliyor.

Bu alanda yapılan bir diğer araştırma ise Great Place to Work tarafından yapılıyor. Çalışan bağlılığından iş hayatı ve özel hayat dengesine, iş ortamında kendilerini rahat hissedip hissetmediklerinden yöneticileriyle ilişkileri konularına farklı alanlarda sorulan soruların analiz edildiği Raporda, çalışanlar için iyi bir iş yeri kültürü oluşturan şirketlerin piyasa genelinde daha iyi performans göstererek büyüdüklerini gösteriyor. Yukarıda bahsi geçen kriterler dikkate alınarak yapılan analizler sonucunda Türkiye’de 20-50 çalışan kategorisinde GE Aviation 250-500 çalışan kategorisinde Microsoft, 50-2000 kategorisinde Axa Sigorta ve 2000 üzerinde çalışan kategorisinde Hilton birinci sırada yer alıyor.

SHARE: